"5 Soruyla" Etikette Yazanlar Gerçekten Doğru mu?
10.08.2023
1. İçindekiler listesinde nelere dikkat etmeliyiz?
Örneğin; tam buğday ekmek ile tam buğday unlu ekmek arasında fark vardır.
“Tam buğday ekmek” içeriğine baktığımızda un olarak sadece tam buğday unu görürüz.
“Tam buğday unlu ekmekte” ilk sırada buğday unu, daha sonra tam buğday ununun yazıldığını fark etmiş miydiniz? Tam buğday unlu diyerek tercih ettiğiniz ekmeğin aslında beyaz un içeriğinin çok daha yüksek olduğunu görmüş oluruz.
2. Paketli bir ürünün sağlıklı olup olmadığını nasıl anlarız?
Şeker içeren kahvaltılık gevreğini üretici satış amaçlı tam tahıllıya vurgu yaparak ürünün sağlıklı olduğunu göstermeye çalışabilir. Üründe tam tahıl olsa bile eklenti şeker bulunması o ürünü masumlaştırmaz. Etiketlemede içindekiler bölümünde besinlerin miktar açısından en çok kullanılandan en az kullanılana doğru yazıldığını söylemiştik.
O ürünün ne kadar sağlıklı olduğu vurgulansa da ilk başlarda şurup, öz, konsantre, tatlandırıcı vb. içerdiği yazıyor ise; o üründe eklenti şeker kullanıldığını ve ürünün kan şekerinizi hızla yükseltebileceğini unutmamalıyız.
Örneğin: Tam buğday (%16,9), tam buğday unu (%13,9), glukoz şurubu, pirinç, şeker, sütlü çikolata parçacıkları (%7)
Ek olarak;
Besin etiketinde 100 gram ürün içerisinde 10 gramdan fazla şeker olması, o ürünün çok şekerli olduğunu göstermektedir. Mümkün olduğunca uzak kalmaya çalışın.
Koruyucu ve katkı içermediği hatta vitamin ve mineral kaynağı olarak sunulan kahvaltılık gevrekleri hepimiz biliriz. Diyet yaparken en sağlıklı seçimmiş gibi önümüze o kadar çok sunuluyor ki hadi bir de işin hilesine bakalım.
Kahvaltılık gevrek tercih ettiğimizde ürün içeriğinde mısır, mısır unu, irmik, pirinç unu ve diğer tahıl patlakları gibi yüksek glisemik indekse sahip rafine tahılları görmekteyiz. Oysaki tam buğday, tam çavdar, yulaf kepeği gibi tam tahıl kullanılarak hazırlanan müsli ve granolalar kan şekerinizi hızlı yükseltmeyen glisemik indeksi düşük ve daha uzun süre tok tutan kahvaltılıklardır.
Mısır unu (%85), şeker (pancar şekeri kullanılmıştır.), mısır irmiği (%5), malt ekstraktı (gluten içerir), tuz.
3. Paketli olarak aldığınız bazı ürünlerdeki ‘trans yağ yoktur’ ibaresi dikkatinizi çekmiştir. Peki üreticiler besin üretimlerinde başka hangi yağları kullanıyor?
Bitkisel yağlar faydalıdır, ancak sağlık üzerindeki yararlı etkilerin görülebilmesi için omega-6/omega-3 oranının düşük olması gerekmektedir. Bunun yanında omega-9 içeren zeytinyağı ve fındık yağı kullanımı sağlığınız için daha faydalı olabilir.
Örneğin 2 farklı granola paketi:
Tahıllar [tam buğday (%50), pirinç (%26,3), tam yulaf (%6)], şeker, kırmızı meyveli tahıl topları, şeker, glukoz şurubu, bitkisel yağ
(palm, kanola, pamuk, ayçiçek)
Yulaf ezmesi (%50), peyniraltı suyu konsantresi, hurma, kakao kitlesi (%11,2), inülin, kakao tozu (%5,4), B6 vitamini)(%15), turna yemişi(%9), elma suyu konsantresi, hurma suyu, sızma zeytinyağı
4. Paketli bir ürünün şeker içermez yazısı ne anlama gelir?
Tatlandırıcı içerebilir!
Tahin (susam içerir) (%57), tatlandırıcılar (maltitol şurubu, izomalt, sorbitol) antepfıstığı (%8)
5. Paketli bir ürünün şeker ilavesiz yazısı ne anlama gelir?
“Şeker eklentisiz” hilesine kanmayın, şeker muadili içeriyor!
Pekmez, bal, karamel, ...... özü, ....... şurubu, ........ konsantresi; aslında yine bir çeşit şekerdir. Şeker için daha birçok isim var, ancak bunlar en yaygın olanları! Bunlardan herhangi birini içerik listelerinde en üst sıralarda veya liste boyunca birkaç çeşitte görürseniz, üründe şeker oranı yüksektir.
Örneğin fıstık ezmesi alırken;
Şeker ilavesiz: %95 Kavrulmuş Yer Fıstığı, %5 Bal
Gerçekten şekersiz olduğunu anlamak için içindekiler kısmına dikkat edilmelidir.
Şekersiz: Yer fıstığı %90, Bitkisel Yağ, Tuz.