Motivasyonu Ateşlemek
10.08.2023
Yakın tarihli bir Toronto Üniversitesi çalışması, fazla kilolu insanlar için çeşitli kilo verme programlarının başarısını karşılaştırdı.
Peki ne buldular?
Bilim adamları, başarı için en büyük belirleyicinin katılımcıların hangi diyeti uyguladıkları değil, kilo vermek için "dışsal" mı yoksa "içsel" mi motive oldukları olduğunu keşfettiler.
Söz konusu kilo vermek ve formda kalmak olunca hepimizin farklı başlangıç nedenleri ve motivasyonları vardır. Bazılarımız kendi bedenlerinde iyi görünmek ve iyi hissetmek isterken, bazılarımızsa bu serüvenin kendilerine kattığı kişisel gelişimden keyif alır.
Merdivenden çıkarken nefes nefese kalıyorsanız ve artık bu durum değişmeli diyorsanız kilo verirken sizi ayakta tutacak ve hedefe giden yolu ateşleyecek 2 tür motivasyondan güç bulabilirsiniz.
Motivasyonumuz iç, dış ve çevresel faktörlerden etkilenir. Hem dışsal hem de içsel motivasyon, uzun vadeli kilo vermede rol oynarken; zaman zaman birinin diğerinden daha etkili olabileceğini görüyoruz. Örneğin, dışsal motivasyon kısa vadeli hedefler için idealdir, oysa içsel motivasyon sizden uzun bir süreye yayılan kazanımlarda daha iyi hizmet etmektedir.
DIŞSAL MOTİVASYONUN İYİSİ VE KÖTÜSÜ…
Dışsal motivasyon, para, şöhret ve övgü gibi dışsal ödüller tarafından yönlendirilir. Bu tür motivasyon genellikle fizikseldir veya kendinizden başka birinden gelir. Dışsal motivasyon aslında, yeme alışkanlıklarınızdaki kısa vadeli değişiklikler veya bir kilo verme programına başlamak için olan motivasyondur.
Kurduğunuz cümle yapısı "Eğer... yaparsam/o zaman... sağlarım" gibi bir ifade tarzı üzerinde çalışır.
"15 kilo verirsem, gardırobumu baştan aşağı yenilerim."
"Hafta içi egzersiz yaparsam, o zaman hafta sonu da dışarıda yemek yiyerek kendimi ödüllendiririm."
"Düğüne kadar 8 kilo verirsem, istediğim gelinliğin içine girebilirim."
"Eğer kilo verirsem, eşim fazlalıklarım konusunda beni rahatsız etmeyi bırakır."
"40 kilo verirsem, yeni Instagram fotoğraflarım daha çok beğeni alır."
DIŞSAL MOTİVASYON İYİ BİR ŞEY OLDUĞUNDA…
Dışsal motivasyon, kısa vadeli motivasyon için kullanıldığında iyi bir şey olabilir. 5 kilo vermek, eski kot pantolonunuzu giymek veya kilo verme sürecinizi başkalarının fark etmesini sağlamak gibi şeylerin hepsi son derecede motive edicidir. Kilo kaybı çok fazla olumlu pekiştirme gerektirir. Fiziksel görüntünüzdeki değişikliklerden kaynaklanan motivasyon ve başkalarından onay alma zamanla azalabilirken, kilo vermenin ilk aşamalarındaki gücü inkar edilemez.
DIŞSAL MOTİVASYON KÖTÜ BİR ŞEY OLDUĞUNDA…
Dışsal motivasyon, uzun vadeli motivasyon olarak kullanıldığında kötü bir şey haline gelebilir. Kilo verme amacı sadece estetik amaçlara dayandırıldığında;
- Hedeflenen organizasyon (düğün, arkadaş buluşması, yaz sezonu gibi...) bittiğinde, arzu ettiğiniz o kot pantolona sığabildiğinizi ve kendinizi hoş bulduğunuzda hem hedefe ulaştıktan sonra o süreçte yapılan bütün dikkatleri bırakabileceğimizi anlatabilir ve yo-yo döngüsü gibi sizi başlangıç noktasına tekrar döndürebilir.
- Biri size ne kadar çok kilo verdiğinizi söylediğinde, evliliğiniz için daha iyi olur diye çıktığınız kilo verme yolculuğunda işler tatlıya bağlandığında; bir gün hedefiniz için çabalarken öbür gün devam etmeye gerek yok aslında gibi düşündürebilir.
- Kilo verince çok beğeni alırım dediğimiz sosyal medyada istediğimiz geri dönüşü almadığımızda, ya da başarınız takdir edilmediğinde-görülmediğinde tüm çabalarınızın boşa gittiğini düşünerek içinizden pes etmek gelebilir.
İÇSEL MOTİVASYONUN İYİSİ VE KÖTÜSÜ…
İçsel motivasyon, bir görevin kendisinden alınan keyifle yönlendirilir. Dışsal motivasyondan farklı olarak, içsel motivasyon, dış etkilerden veya fiziksel bir ödül arzusundan ziyade bireyin içinden gelir.
Kilo verirsem...
‘’Daha sağlıklı olacağım."
‘’Kendimi bu konuda hırpalamak yerine, içimdeki IŞILTILI BENİ dışarıya da yansıtabilecek ferahlığa ulaşacağım.’’
‘’Kafama koyduğum şeyi başarmanın hazzını yaşayacağım ve kendime saygım artacak.’’
‘’Çocuklarımla yorulmadan oyun oynayabileceğim,’’
" Sabahları uyanmak daha kolay olacak ve kendimi daha dinç hissedeceğim. "
‘’Daha sağlıklı yaş alabileceğim, uzun ve mutlu bir hayatım olacak.’’
‘’Diyet düşüncesi ile bir ömür yaşamak yerine sağlıklı bir yaşama kavuşup kendimi hep görmek istediğim halde bulacağım.’’
‘’60-70 yaşına geldiğimde bile dinç hissedecek, yardıma ihtiyaç duymadan kendime yetebileceğim.’’
İÇSEL MOTİVASYON İYİ BİR ŞEY OLDUĞUNDA…
Gördüğünüz gibi, uzun vadeli kilo verme başarısı söz konusu olduğunda içsel motivasyon kişide tatmin duygusu uyandırarak tükenmek bilmeyen bir arzu barındırır. Kilo vermek için kendini motive eden insanlar, fiziksel değişimden ziyade daha sağlıklı olmanın fizyolojik ve psikolojik etkilerinden doyum sağlama eğilimindedir. Elde ettikleri başarıyla birlikte artan enerji, değişen ruh hali ve fiziksel özgürlük, onları sürekli bir içsel motivasyon akışıyla doldurur.
İÇSEL MOTİVASYON KÖTÜ BİR ŞEY OLDUĞUNDA…
İçsel motivasyonun kötü bir şey olduğu hiçbir zaman yoktur, bunun yerine, bu tür bir motivasyonun değişimi ortaya çıkaracak kadar "güçlü" olmadığı zamanlar vardır. Bu, özellikle kısa vadeli kilo verme motivasyonu söz konusu olduğunda geçerlidir. Egzersiz yapmaktan ve sağlıklı beslenmekten içsel motivasyon bulduğunuz bir noktaya ulaşmak zaman alır. İçsel motivasyonu tek başına kullanmaya çalışmak, çalışma arkadaşınızın işe getirdiği fazladan böreği yemekten sizi alıkoymak için yeterli olmayabilir. Yaşanan deneyim uzun soluklu kazanılabilen ve anlık fark edilemeyecek ve ölçülemeyecek bir şeydir.
PEKİ HANGİ MOTİVASYON?
Gördüğünüz gibi hem dışsal hem de içsel motivasyon kilo vermek için faydalı olabilir.
Bununla birlikte, başkalarını etkilemek veya fiziksel olarak daha iyi görünmek gibi dış ödülleri motivasyon kaynağı olarak kullanmak genellikle geçicidir ve sonunda kısa süreli bir tatmin sağlayabilir.
Uzun vadeli ve kalıcı motivasyon ararken, içsel motivasyonu kullanmak isteyeceksiniz. Daha sağlıklı hissetmek ve egzersiz yapmaktan zevk almak gibi içsel hedefler, tüm kısa vadeli hedefleriniz geçtikten sonra bile sizi motive edecek şeylerdir.