Öz Şefkat: Kendinizle İyi İletişim Kurmanın Yolu!
10.08.2023
Sevdiklerinize gösterdiğiniz şefkati kendinize de gösteriyor musunuz?
Kendinizle olan ilişkinizi doğru bir şekilde sürdürmenizin püf noktalarından biri öz şefkatli olmaktır. Öz şefkat; kendinize aşırı hoşgörü göstermek değil, davranışlarınızı anlayışla değerlendirmektir. Kendinize karşı anlayışlı olmak, yaşamınızdaki olumsuz olaylarla daha etkin bir şekilde başa çıkmanıza ve daha sağlıklı bir bilişsel farkındalığa ulaşmanıza yardımcı olabilir. Örneğin yemeğinizi yerken kazandığınız deneyimleriniz sayesinde, sonucu o an size yıkıcı gibi gelse de, bedeninizin size ne anlatmaya çalıştığını öğrenme fırsatı yakalamış olursunuz.
Kendinize göstereceğiniz şefkatli tutum, beslenme davranışınızı da etkileyebilir deseydim?
Kendinize karşı çok eleştirel ve sert davrandığınızda, bu yıkıcı konuşmalarla ruhunuzu daha da incitebilirsiniz. Bu tür bir tutum sergilemek, yaşama heyecanınızı ve motivasyonunuzu düşürerek, hayatınızdaki stresi daha derinlerde hissetmenize sebep olabilir.
Beslenme davranışları, öz şefkatli tutumla doğrudan ilişkilidir. Kendinize karşı eleştirel olduğunuzda, sağlıksız bir diyet ile kendinizi cezalandırma ihtimaliniz veya duygusal yeme eğiliminiz artabilirken; kendinizi sevdiğinizde, bedeniniz için doğru besinleri seçmeye olan yöneliminiz ve sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemeniz daha mümkün hale gelir.
Ayrıca araştırmalar, öz şefkatin, yeme davranışlarını belirleyen duygusal ve zihinsel süreçleri etkileyerek sağlıksız beslenme alışkanlıklarının gelişmemesi için koruyucu bir rol oynadığını göstermektedir. Yeme davranışını iyileştirmeye yönelik çalışmalarda da sıklıkla öne çıkan bir kavram olup; kişilerarası ilişkiler, benlik algısı, beden imajı ve motivasyon ile ilişkili olduğu gösterilmiştir.
Öz şefkat ve bilinçli farkındalığı kazandırmak amaçlı geliştirilen davranış değiştirme çalışmalarının olumlu etkilerini birlikte inceleyelim:
- Yeme bozukluklarını ve buna bağlı aşırı yeme sorununu iyileştirme
- Sigarayı bırakma
- Artan fiziksel aktivite düzeyi
- Düzenli uyku
- Sağlıklı beslenme alışkanlıkları
- Beslenmede yağ tüketiminin azaltılması
- Azalan bel çevresi uzunluğu ve artan kas dayanıklılığı
Öz şefkat ile beslenme tutumu arasındaki bağlantıya bir göz atalım!
1.Kendinize Şefkat Göstermek: Öz şefkat, kendimize karşı şefkatli ve anlayışlı olma yeteneğidir. Diyet yaparken de kendimize şefkat göstermek önemlidir. Kendinizi sert bir şekilde eleştirdiğinizde, diyet programınızı başarısızlıkla sonuçlanacak bir görev olarak görebiliriz. Bunun yerine, kendimize şefkat göstererek hatalarınızı affedebilir ve kendinizi destekleyebilirsiniz.
‘’Zaten kiloluyum, giydiğim hiçbir şey yakışmayacak.’’
Böylesine katı bir tutum ile kendimizi yargılamak yerine;
‘’Bugün beni daha iyi yansıtacak hangi kıyafeti giymek isterim? Daha dar, daha bol, daha renkli veya siyah, resmi veya spor? Şu anda bir programdayım ve bedenimin değişim için zamana ihtiyacı olduğunu biliyorum.. Bir günde kilo almadım, bir günde de hedefe ulaşmayı beklemek kendime haksızlık olur!’’
2.Sağlıklı Beslenme Alışkanlıkları: Öz şefkat, kendinize iyi bakmayı ve özen göstermeyi içerir. Yeme alışkanlıklarınızı değiştirerek, vücudunuzun ihtiyaç duyduğu besinleri sağlamak ve sağlıklı bir vücut ağırlığına ulaşmak için kendinize değer vermiş olursunuz.
‘’Yine diyetimi bozdum inanamıyorum; bir daha asla çikolata yemeyeceğim demiştim.’’
Sadece bir çikolata tükettiğim için sağlığımı bozmuş olamam, bu yargı aşırı genelleme içerir.
”Genellikle vücudumu besleyen yiyecekleri tercih etsem de, bazen de canımın çikolata çekebileceğini ve bunu yemenin beni tamamen sağlıksız beslenen biri yapmayacağını biliyorum.’’
3.Stres ve Duygusal Yeme: Stres ve duygusal yeme, diyet yaparken karşılaşılan en büyük zorluklardan biridir. Öz şefkat, stresle başa çıkma ve duygusal dengeyi koruma becerisiyle ilgilidir. Kendinize karşı şefkatli ve anlayışlı olduğunuzda, stresli ve duygusal anlarda bile sağlıklı bir planda kalmanıza yardımcı olabilir.
‘’Bugün her şey ters gidiyor, toplantıda da çok üzerime gelindi. Dayanamıyorum artık, rahatlamaya ihtiyacım var. Nereye kaldırmıştım o cipsleri?’’
Bazı günler istediğimiz gibi geçmemiş olabilir. Ya da sadece tek bir olaya takılıp bütün günün kötü olduğuna kendimizi inandırmış da olabiliriz.
‘’Her ne olursa olsun, bu şu anda yoğun olarak yaşadığım bir duygu; ancak hayatımda geri dönüp baktığımda zor anlarımdan çok daha fazla başarılarım olduğunu biliyorum ve bunları da sağlayan içimde sahip olduğum güçtü, cips değil.’’
4.Kendinize Karşı Sabırlı Olmak: Diyet yaparken hızlı sonuçlar görmeyi isteseniz de kilo vermek ve sağlıklı bir vücut ağırlığına ulaşmak zaman alabilir. Öz şefkat, kendinize karşı sabırlı olmayı ve hedeflerinize ulaşmak için zaman tanımanız gerektiğini anlamayı içerir. Sabırlı olmak, sağlıklı bir beslenme programının başarılı olması için önemlidir.
‘’Bu hafta hiç kilo verememişim hem de yaptığım onca yürüyüşe rağmen.’’
Bedenin için yaptığın her sağlıklı seçim seni içerden besler. Evet bazen bu tartıya gecikmeli olarak yansıyabilir; ancak hiçbir şey kazanmadığın anlamına da gelmez.
‘’Bu hafta her uyandığımda kendimi daha dinç hissettim. Eskiden olsa her yemekten sonra uyuklardım. Evet tartıda kilom değişmemiş olabilir ama bu yürüyüşlerin beni daha zinde hissettirdiği kesin.’’
Sonuç olarak, öz şefkat ve beslenme arasında güçlü bir bağlantı vardır. Kendinize karşı şefkatli, anlayışlı ve merhametli olduğunuzda, sürdürülebilir beslenme programıyla sağlık hedeflerinize başarıyla ulaşabilir ve daha iyi bir yaşam için daima motive kalmış olursunuz.
KENDİNİZİ SEVİN!